Muzealnicy w Ciechanowcu: jak opowiadać historię dziś
W Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu 25–26 września 2026 roku odbyła się konferencja „Przyszłość przeszłości – Dziedzictwo w zagrożeniu”. Muzealnicy, historycy i samorządowcy rozmawiali o opiece nad zabytkami, o widzu jako pełnoprawnym uczestniku muzealnictwa i o tym, czy sztuczna inteligencja może pomagać w pracy z historią.
W Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu zakończyła się ogólnopolska konferencja „Przyszłość przeszłości – Dziedzictwo w zagrożeniu”. Odbywała się w dniach 25–26 września 2026 roku w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, a honorowy patronat objął Narodowy Instytut Dziedzictwa. Program obejmował m.in. ochronę i dokumentowanie architektury drewnianej, autentyczność muzealnych ekspozycji, zarządzanie skansenami oraz technologie cyfrowe w instytucjach kultury.
Ok. 10 tys. zabytków w Podlaskiem i pytanie o właściciela
Według danych przywołanych podczas debaty w województwie podlaskim jest około 10 tys. obiektów zabytkowych: dworów, pałaców, wiejskich chałup i młynów. Są w różnym stanie, a ich los w znacznym stopniu zależy od właścicieli. Prof. Bogusław Szmygin, prezes Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków, podkreślał, że zabytek musi mieć właściciela i opiekuna, który z niego korzysta. Obiekt powinien pełnić konkretną funkcję, a największą trudnością jest pogodzenie współczesnych potrzeb użytkowych z wymogami konserwatorskimi.
Czytaj teżNagrody Glogera 2026 w Łomży: prof. Jerzy Bralczyk z nagrodą I stopniaMuzeum i jego widz
Prof. Jan Święch z Uniwersytetu Jagiellońskiego mówił, że muzeum jest formą utrwalania pamięci, a zgromadzone przedmioty pozwalają opowiadać o wyjątkowości ludzkiego życia i doświadczeń. Jerzy Brzozowski, dyrektor Muzeum Okręgowego w Suwałkach, zaznaczył, że publiczność stała się równorzędnym elementem współczesnego muzealnictwa, a muzea powinny zapewniać jej atrakcyjną i interesującą ofertę.
Sztuczna inteligencja w Łomży: szybciej, ale z weryfikacją człowieka
Dorota Łapiak, dyrektor Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, oceniła, że sztuczna inteligencja, podobnie jak inne technologie, bywa przydatnym narzędziem, o ile służy człowiekowi i odbiorcom oferty muzeum. Konkretny przykład podała Paulina Bronowicz-Chojak, dyrektor Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży. Muzeum wykorzystało AI w projekcie digitalizacji archiwalnych zdjęć, a ostateczną weryfikację opisów wykonywali pracownicy merytoryczni. Jej zdaniem nowoczesne technologie wymagają nadzoru człowieka, ale znacząco przyspieszyły realizację przedsięwzięcia.
Według informacji regionalnego portalu 4lomza.pl pierwszy etap projektu obejmował 1500 najstarszych, często unikatowych negatywów z lat 1950–1980, dokumentujących życie społeczne i kulturalne Łomży i okolic. AI miała wstępnie rozpoznawać zawartość zdjęć, przygotowywać projekty opisów (np. obiekty architektoniczne, rodzaje wydarzeń, osoby publiczne) i wspierać nadawanie słów kluczowych, które następnie sprawdzali pracownicy. Dofinansowanie wyniosło 73 240 zł przy łącznej wartości zadania 105 350,01 zł, a muzeum ma w zbiorach ponad 60 tys. negatywów.
Uczestnicy konferencji zapowiedzieli, że muzea w całej Polsce będą dalej szukać nowych rozwiązań technologicznych.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Białymstoku.
Powiązane materiały
Bartnictwo na Kurpiach: warsztaty w skansenie w Nowogrodzie
W Muzeum-Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie, w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, odbyły się warsztaty o dawnym życiu Kurpiów. Uczestnicy budowali domki dla ptaków i dowiadywali się, jak bartnicy wspinali się do barci na wysokość 5–7 metrów. Tradycja przetrwała do dziś w pszczelarstwie.
Narewka: festiwal im. Tamary Sołoniewicz, zgłoszenia do 5 listopada
Gminny Ośrodek Kultury w Narewce przyjmuje zgłoszenia do konkursu drugiej edycji Festiwalu Filmowego im. Tamary Sołoniewicz. Reportaże i filmy dokumentalne można nadsyłać do 5 listopada, a sam festiwal zaplanowano na 27–29 listopada. Organizatorzy szukają filmów o Podlasiu, o kobietach w kinie, odchodzącym tradycyjnym świecie i życiu na pograniczu kultur.
AI„Koleżanki” w Kinie Ton – premiera Teatru Dramatycznego
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku wystawia w sobotę 26 września 2026 roku premierę francuskiej komedii bulwarowej „Koleżanki” w reżyserii Grzegorza Chrapkiewicza. Spektakl gra na scenie Kina Ton. Bilety na premierę są już wyprzedane, ale są jeszcze wejściówki na kolejne wieczory.
