Niedziela, 27 września · Powiat białostocki

Niedziela, 27 wrześniaPowiat białostocki

Pomnik dowódców podziemia niepodległościowego stanął w Łomży

W niedzielę, 27 września 2026 roku, na cmentarzu katedralnym w Łomży odsłonięto pomnik poświęcony czterem dowódcom zbrojnego podziemia antykomunistycznego z lat 40. i 50. XX wieku. Uroczystość, zorganizowana w Dzień Polskiego Państwa Podziemnego przez IPN Białystok i prezydenta Łomży, zgromadziła mieszkańców, samorządowców i żołnierzy. Żaden z upamiętnionych nie ma własnego grobu — miejsca ich pochówku pozostają nieznane do dziś.

Na cmentarzu katedralnym w Łomży w niedzielę, 27 września 2026 roku, odsłonięto pomnik poświęcony czterem dowódcom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Uroczystość odbyła się w ramach obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego, zorganizowanych przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku i prezydenta miasta. Program rozpoczęła o godzinie 10:00 msza święta w kościele św. Michała Archanioła, a główna część ceremonii, z podniesieniem flagi i apelem pamięci, odbyła się o 11:15 na cmentarzu przy ulicy Kopernika.

Czterej dowódcy bez własnych grobów

Pomnik upamiętnia kpt. Franciszka Skowronka ps. Jackowski, komendanta Obwodu Łomża w latach 1940–1941, kpt. Hieronima Leszka Łagodę ps. Lak, cichociemnego i inspektora Inspektoratu II, mjr. Stanisława Cieślewskiego ps. Lipiec, komendanta Obwodu Łomżyńskiego, oraz płk. Jana Tabortowskiego ps. Bruzda, jednego z ostatnich dowódców oddziałów partyzanckich na północno-wschodnim Mazowszu i Podlasiu. Jak wskazuje dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor białostockiego oddziału IPN, żaden z nich nie ma własnej mogiły, bo ich szczątki nigdy nie zostały odnalezione.

Czytaj teżDni Patronalne w Białymstoku: modlitwa przy relikwiach ks. Sopoćki

Wszyscy czterej zginęli z rąk kolejnych okupantów i władz komunistycznych: Skowronek został zabity przez NKWD, Łagoda zmarł w obozie koncentracyjnym, Cieślewskiego zabili funkcjonariusze UB i żołnierze KBW w Grądach Małych, a Tabortowski poległ 23 sierpnia 1954 roku podczas rozbrajania posterunku Milicji Obywatelskiej w Przytułach — jak podaje Instytut Pamięci Narodowej w biogramie żołnierza. Był to jeden z ostatnich epizodów zbrojnego podziemia antykomunistycznego w regionie.

Bruzda zostanie patronem batalionu w Łomży

Ppłk Mariusz Sakowski, dowódca 13. Batalionu Lekkiej Piechoty w Łomży, podkreślił, że dla jego żołnierzy dzień ma szczególne znaczenie, bo na odsłoniętej tablicy znalazło się nazwisko płk. Jana Tabortowskiego, który ma zostać patronem jednostki. Tabortowski dowodził siatką AK i AKO w Inspektoracie Łomża i Grajewo, a według IPN w maju 1945 roku miał pod swoją komendą blisko 5800 żołnierzy. Po amnestii ujawnił się w marcu 1947 roku w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Łomży, ale wkrótce potem wrócił do konspiracji i ukrywał się z niewielką grupą aż do śmierci w 1954 roku. Pośmiertnie, w 2009 roku, prezydent Lech Kaczyński odznaczył go Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

W uroczystości wzięli udział żołnierze 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego oraz 13. Batalionu Lekkiej Piechoty, którzy zapewnili asystę wojskową i oddali salwę honorową. Andrzej Stypułkowski, zastępca prezydenta Łomży, zaznaczył, że współcześni są zobowiązani wobec swoich poprzedników, którzy oddali najwyższą ofiarę, by upamiętniać ich dzieło i przekazywać pamięć o nim kolejnym pokoleniom.

Źródła

Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Białymstoku.

Więcej z działu Kultura

Cały dział

„Michały 2026” wręczone w Białymstoku na 10-lecie nagrody

Wrzesień 1939 w Hajnówce: historyk IPN o bitwie w bibliotece

Zamek w Tykocinie: od ruin do odbudowy i prelekcja w Białymstoku

Muzealnicy w Ciechanowcu: jak opowiadać historię dziś

Najnowsze

Wszystkie
AI

5. Traktoriada w Radziłowie: trasa i zadania dla rolników

Wydarzenia

Betonowe zapory na Usługowej w Grabówce dzielą przedsiębiorców

Samorząd

Sezon infekcyjny na Podlasiu. Jak wzmocnić odporność jesienią

Wydarzenia

Maciej Kurzyna nową twarzą Żubrów Abakus Okna Białystok

Sport

Charytatywny turniej Rotary w Białymstoku pomógł dzieciom

Sport
AI

Sobolewo: samochód wjechał pod pociąg, dwie osoby w szpitalu

Bezpieczeństwo

Żeglarze z Białegostoku zwyciężyli w Regatach Mazurskich

Sport
AI

Ślepsk Malow trzeci w Memoriale Gajewskiego w Suwałkach

Sport

Białystok z lotu ptaka